TSUE o nieważnych kredytach: sąd może zasądzić tylko nadwyżkę ponad otrzymany kapitał. Prostsze rozliczenie w jednym postępowaniu.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 10 września 2026 r. w sprawie C-510/25 (Adazik) dotyczył zasad rozliczenia kredytów frankowych. TSUE potwierdził, że sąd może zasądzić na rzecz konsumenta jedynie nadwyżkę ponad wypłacony kapitał i odsetki za opóźnienie liczone od tej nadwyżki. Wyrok powinien zakończyć dyskusję o tym, czy konsument musi oddać kapitał. Trybunał – tak samo jak w wyrokach z 23 kwietnia br. – wskazuje, że rozliczenie powinno zakładać zwrot tego kapitału. Nowością wynikającą z tego wyroku jest wyraźne wskazanie, że zasądzenie odsetek wyłącznie od nadwyżki nie narusza praw konsumenta. Jeśli spłaty konsumenta były niższe niż otrzymany kapitał – konsumentowi nie należą się odsetki. Dla klientów oznacza to prostszy sposób rozliczenia nieważnej umowy i ograniczenie kosztów związanych z prowadzeniem dwóch niezależnych postępowań, a dla sądów – uproszczenie prowadzonych spraw. Wyrok powinien również zwiększyć przewidywalność i ujednolicić praktykę sądów w tego typu sprawach.

 

– To rozstrzygnięcie ogranicza najważniejsze ryzyka związane z rozliczaniem nieważnych umów. Szczególnie ważne jest to, że rozliczenie uwzględnia świadczenia obu stron i pozwala na uczciwe, proporcjonalne rozliczenie wzajemnych zobowiązań. To rozwiązanie, które zwiększa przewidywalność zarówno dla banków, jak i klientów – podsumowuje Anna Cudna-Wagner, radca prawny z kancelarii CMS Cameron McKenna, która razem z kancelarią Romanowski i Wspólnicy, reprezentuje PKO Bank Polski przed TSUE.

– Jedną z najważniejszych kwestii wynikających z tego wyroku jest to, że TSUE potwierdził, że konsumentowi przysługują odsetki tylko od nadwyżki dokonanych przez niego wpłat ponad kapitał, który otrzymał od banku – mówi Piotr Haiduk, adwokat z kancelarii Romanowski i Wspólnicy, która reprezentuje PKO Bank Polski przed TSUE.

Najważniejsze skutki wyroku: prostszy sposób rozliczeń

  • Prostsze rozliczenia – wzajemne świadczenia banku i klienta mogą zostać uwzględnione w jednym postępowaniu, bez konieczności prowadzenia dwóch niezależnych spraw.
  • Odsetki mogą być należne tylko od nadwyżki ponad kapitał.
  • Mniej kosztów i formalności dla klientów – jeden sposób rozliczenia ogranicza potrzebę prowadzenia odrębnych postępowań dotyczących wzajemnych świadczeń.